Moğol İmparatorluğu: Cengiz Han kimdir?(1162-1227)

Moğolistan bozkırlarında 1162 doğumlu Timuçin Borçigin kimdi? Bu fakir, okuma yazma bilmeyen çocuk nasıl oldu da, etrafındaki bütün ülkeleri ele geçirecek kadar büyük bir imparatora dönüştü? Alt sınıf bir Moğol çobanı, dünyanın gördüğü en büyük askeri dahi haline nasıl geldi?Asıl adı Temujin Borjigin olan Cengiz Han hakkında bildiklerimizin çoğu, 1227’de

Cengiz’in ölümünden sonra yazılan edebi bir eser olan Moğolların Gizli Tarihi adlı eserden geliyor. Gizli Tarih, zengin bir Moğol halk folkloru, şiir ve uzun masalların yanı sıra, Cengiz ve Moğol kabileleri üzerindeki erken fetihlerle ilgili tarihsel unsurlar barındıyor.

Zorlu ve vahşi bir başlangıçtan sonra, Genghis daha da güçlendi. Ona yardım edebilecek kabilelerle ittifaklar kurdu. Yavaş yavaş tüm Moğol halkını birleştirdi. Bu noktadan sonra, kurduğuonları büyük imparatorluğu adım adım inşa ederek Çinlilere ve Perslere karşı savaşmalarını sağladı. Cengiz Han, fethettiği bölgeleri göz önüne alacak olursa dünya neredeyse tek bir ülkeden ibaretti.

Moğol İmparatoru Cengiz Han döneminde moğol imparatorluğu haritası
Moğol İmparatoru Cengiz Han döneminde Moğol İmparatorluğu Haritası

Tarih, Cengiz Han’ın bir yüzünü gösterir ki bu da: büyük ve acımasız fatih. Şehirler ve insanlar onun yönetimine girdiğinde, Büyük Han yardımsever bir yönetici olabilirdi. Ancak elçiler göndererek teslim ol çağrısına olumsuz yanıt alırsa bütün savaşmaya gittiği ülkede taş üstünde taş bırakmaz insan hayvan ayırt etmeksizin herkesi öldürebilirdi.. Hiç şüphe yok ki Cengiz Han acımasız ve acımasız olduğu kadarda caniydi. Cengiz Han hakkında başka ne söyleyebiliriz? Yaşamından bugüne yüzyıllarca yıllık araştırmalar psikolojik yapısına dair birçok ipucu vermiştir, ancak onun yaptıklarından, karakterinin belirli öğelerini birlikte inceleyebiliriz.

Tarih, Cengiz’in bir yüzünü gösterir ki bu da: büyük ve acımasız fatih. Şehirler ve insanlar onun yönetimine girdiğinde, Büyük Han yardımsever bir yönetici olabilirdi. Ancak elçiler göndererek teslim ol çağrısına olumsuz yanıt alırsa bütün savaşmaya gittiği ülkede taş üstünde taş bırakmaz insan hayvan ayırt etmeksizin herkesi öldürebilirdi.. Hiç şüphe yok ki Cengiz Han acımasız ve acımasız olduğu kadarda caniydi. Cengiz Han hakkında başka ne söyleyebiliriz? Yaşamından bugüne yüzyıllarca yıllık araştırmalar psikolojik yapısına dair birçok ipucu vermiştir, ancak onun yaptıklarından, karakterinin belirli öğelerini birlikte inceleyebiliriz.

Cengiz Han’ın Karakteristik Özellikleri

Öğrenmeye Açık Oluşu

Cengiz ve Moğol savaşçıları şiddetli ve ölümcül süvarilerdi ancak şehir duvarlarına karşı neredeyse işe yaramazlardı. Cengiz Han dünyada ki tüm kuşatma şekillerini öğrendi ve Moğol ordusunun kullanımına uyarladı. Mancınıkları olan bir Moğol ordusuna hiçbir şehirin dayanacak takati olamazdı.

Yeni Fikirlere Açık Olması

Etraflarındaki yerleşik hayat yaşayan toplumların aksine, göçebe Moğollar yeni fikirlere açıktı. Moğolların birçok şey hakkında kesin bir kültürel önyargıları yoktu; imparatorluk ticaretine, baskı teknolojisine, yeni dinlere ve yeni sanat biçimlerine açıktılar. Kendilerine sahip olmadıklarını, zengin ve kültürlerarası bir sanat ve teknolojinin karışımını yapan başkalarından öğrenerek kendilerine uyarlayıp benimsemişlerdir.

Meritokrasi ve Herkes İçin Kanun

iAristokrasiyi sürdürmek yerine, Cengiz, yeteneklerini, cesaretlerini ve ona bağlılıklarını temel alarak insanlara mevki ve rütbe verirdi. Bir adam savaşta cesaret ve taktiklerde kurnazlık gösterirse, onu hızla terfi ettirirdi. Bir general savaşı kaybederse, sıradan asker rütbesine düşürülürdü. Böylelikle, Cengiz Han, karşı koyduğu tüm bölgeleri kazanabilecek güçlü ve disiplinli bir ordu kurdu. Cengiz, 700 yıl boyunca diğer ülkelerdeki kanunları etkilemeye devam eden yasa denilen bir yasa yazdı.

Pragmatik ve Organize

Cengiz işe yarayan teknikleri ve taktikleri belirler ve kullanırdı. Geniş imparatorluğu boyunca boyunca hızlı iletişimi kolaylaştırmak için, imparatorluk çapında bir çeşit posta sistemi kurdu. Ticaret için güvenli seyahatler çok önemliydi, bu nedenle Cengiz Han diplomatik pasaportlar ve ticaret birlikleri geliştirdi.

Cengiz zeki, acımasız ve yokediciydi, ama aynı zamanda meraklı, açık ve yeni fikirlere adapte oldu. Kendini güçlü ve disiplinli bir hale getirerek diğerlerinin de aynısını yapmasını istedi ve durdurulamaz bir ordu yarattı. Dünyadaki etkisi, yüzyıllar boyunca imparatorluğa sadık kalarak büyüdü.

Ben, tanrı’nın yeryüzündeki gazabıyım. Bu kadar büyük günahlar işlemiş olmasaydınız, tanrı, benim gibi bir cezayı başınıza musallatetmezdi. Sadece bu söz dahi Cengizhan hakkında çok kapsamli bir bilgi veriyor diye düşünüyorum. Cengizhan çok güçlü bir imparatordu ve gücünü kullanmaktan asla çekinmezdi.

Bir çivi bir nalı, bir nal bir atı, bir at bir yiğidi, bir yiğit memleketi kurtarır. Bu sözü de duymayanımız yoktur. Ve böyle hakikatli bir sözün sahibi de Cengizhan’dan başkası olamazdı.

Yorumlarınızla yazıma katkıda bulunmanızı rica ederim.

Ayrıca wikipedia’da cengizhan ile alakalandırılmış daha detaylı bir yazı daha var oda burada: https://tr.wikipedia.org/wiki/Cengiz_Han

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir